Giới thiệu

Việc mài sửa soạn đúng cách là rất quan trọng cho sự thành công của onlay dán và mão bán phần. Trái với thói quen truyền thống yêu cầu các đặc điểm hình học phức tạp như lưu giữ và kháng lực (Hình 6.1), onlay sứ dán không yêu cầu độ thuôn khi mài, góc cùi răng, rãnh hay offset. Độ bám dính của các hệ thống dán hiện đại đã đủ để lưu giữ phục hình.

Sử dụng đúng cách và hiểu biết về độ kết dính sẽ cho phép nha sĩ lựa chọn vật liệu phù hợp, từ những ca mất cấu trúc hạn chế đến những răng bị hư hỏng nặng đã điều trị nội nha (Hình 6.4a-d).

Mục đích của việc mài sửa soạn và các nguyên tắc chung

Mục đích chính của mài sửa soạn là loại bỏ cấu trúc răng hư hỏng/sâu răng và tạo khoảng trống cho vật liệu. Phương pháp tiếp cận trên nướu giúp tránh nguy cơ đặt đường hoàn tất (ĐHT) dưới nướu, bảo tồn mô răng và thực hiện dễ dàng hơn so với mão răng truyền thống.

Nguyên tắc cơ bản chung cho việc mài sửa soạn onlay

• Độ dày vật liệu: Mục tiêu là mài hạ mặt nhai 2 mm. Độ dày này đảm bảo độ bền cho sứ, đặc biệt là lithium disilicate hoặc zirconia. Nên xác nhận bằng vòng mài khớp cắn hoặc miếng đo nhiệt dẻo (Hình 6.6, 6.7).
• Thiết kế mài phẳng (Flat-top): Nên mài dạng phẳng vì nó bảo tồn được nhiều cấu trúc răng nhất. Mài tuân theo hình thái lượn sóng tự nhiên của múi răng để hỗ trợ định vị khi lắp phục hình (Hình 6.8, 6.10).
• Góc bo tròn: Răng đã mài phải có các góc bên trong được bo tròn để tránh tập trung ứng suất gây gãy sứ.
• Đường hoàn tất trên nướu: Nỗ lực hết sức để duy trì ĐHT trên nướu hoặc ngang nướu. Lý tưởng nhất là giữ lại đường viền men răng.
• Ưu tiên lực nén: Tránh mài dọc trục quá mức (như mão răng) vì nó làm tăng lực cắt lên phục hình, dễ gây sút dán (Hình 6.12).
• Vát (Bevel): Tạo vát thẩm mỹ 2-3 mm ở mặt ngoài (góc 45 độ) giúp hòa trộn màu sắc tốt nhất (Hình 6.13). Với mặt trong, có thể tạo vát nông 1 mm hoàn toàn trong men răng để hướng trụ men tốt hơn.
• Tách nhẹ mặt bên: Giúp lấy dấu hoặc quét kỹ thuật số rõ ràng ranh giới phục hồi (Hình 6.15).

Ba biến thể dựa trên tổn thương răng

Tùy theo mức độ hư hại, quy trình mài sẽ thay đổi từ đơn giản đến phức tạp (Hình 6.16).

Che phủ bán phần và toàn bộ đơn giản cho răng sống tủy

Áp dụng khi răng còn đủ cấu trúc để nâng đỡ phục hình mà không cần buildup. ĐHT nằm hoàn toàn trên nướu trong men răng.

• Bước 1: Hạ mặt nhai 2 mm bằng mũi khoan trụ thuôn kim cương (như Brasseler 6826-025).
• Bước 2: Loại bỏ sâu răng và vật liệu cũ, dùng thuốc nhuộm sâu răng để kiểm soát.
• Bước 3: Tách mặt bên bằng mũi khoan "mosquito" hoặc đai nhám kẽ để tránh tạo hộp nướu dưới nướu không cần thiết.
• Bước 4: Tạo vát mặt ngoài 2-3 mm và vát nhẹ mặt trong 1 mm.

Che phủ toàn bộ khớp cắn phức tạp đòi hỏi phải buildup

Áp dụng khi sâu răng lan rộng tạo vùng lẹm lớn hoặc cần nâng bờ men răng.

• Sửa soạn: Thực hiện mài hạ mặt nhai 2 mm.
• Buildup: Che ngà và đắp nhựa composite lỏng để loại bỏ vùng lẹm và bảo vệ tủy ngay trong buổi mài.
• Hoàn thiện: Xử lý phần composite buildup như một phần mô răng thật và thực hiện tách bờ mặt bên hình chữ U.

Che phủ toàn bộ cho răng đã điều trị nội nha hoặc bị gãy dọc

Đây là những răng yếu, cần độ cứng từ phục hình để bảo vệ.

• Độ dày tăng cường: Hạ mặt nhai 2,5 mm đối với lithium disilicate hoặc 2 mm đối với zirconia để đảm bảo độ cứng.
• Buildup buồng tủy: Trám kín lỗ mở tủy bằng composite dán cao hơn sàn tủy 1 mm.
• Thiết kế bờ: Ưu tiên tạo đường vát sâu hơn (2 mm) ở mặt trong để bảo vệ răng tốt hơn chống lại lực xé.

Lấy dấu

Vì ĐHT nằm trên nướu, việc lấy dấu trở nên cực kỳ dễ dàng và chính xác (Hình 6.24). Không cần nhét chỉ co nướu mạnh bạo, hạn chế rách nướu và chảy máu. Cả lấy dấu cao su (như Panasil) và quét kỹ thuật số đều đạt kết quả tối ưu khi viền phục hình rõ ràng trên nướu.

Vật liệu và kỹ thuật phục hình tạm

Phục hình tạm cho onlay dán thường gặp thách thức do thiếu lưu giữ cơ học. Kỹ thuật đề xuất:

1. Sử dụng vật liệu tạm bis-acrylic (như Structure 3) trong khuôn lấy dấu silicon ban đầu.
2. Đợi vật liệu đông cứng sơ khởi trong miệng (1 phút) rồi tháo ra ngoài để đông hoàn toàn (tránh co ngót làm kẹt).
3. Gắn kết: Nếu răng không có buildup, dùng xi măng nhựa tạm phủ lên mặt ngoài/trong. Nếu răng có buildup/che ngà, bôi xi măng không chứa eugenol ở rìa và một ít xi măng nhựa ở trung tâm để "khóa" phục hình.

Nguồn: Ruiz, J.-L. (2017). Supra-gingival minimally invasive dentistry: A healthier approach to esthetic restorations. Wiley Blackwell.

Tự học RHM > Website: https://tuhocrhm.com/
Facebook: https://www.facebook.com/tuhocrhm
Instagram: https://www.instagram.com/tuhocrhm/