Vertiprep (Vertical Preparation) là một kỹ thuật phục hình cố định với đường hoàn tất dọc, giúp tối ưu hóa việc bảo tồn mô răng và quản lý mô nướu. Bài viết này đi sâu vào các dụng cụ cần thiết, đặc điểm răng trụ và kỹ thuật mài sửa soạn chi tiết.

Dụng cụ mài sửa soạn

Dụng cụ cắt trong nha khoa được chia thành hai nhóm chính:

• Hệ thống có dạng hình học xác định: Các mũi khoan tạo ra hình dạng cụ thể (ví dụ: mũi cầu tạo lỗ tròn). Đây là nhóm được khuyến cáo để đạt được vùng Silness chính xác nhằm ngăn chặn sự xoay và sút mão.
• Hệ thống không có dạng hình học xác định: Các đĩa mài hoặc dụng cụ đánh bóng mềm.

Về tay khoan, tay khoan turbine hơi thường dùng cho các bước mài phá ban đầu nhờ trọng lượng nhẹ, trong khi micromotor điện với mô-men xoắn cao và tốc độ ổn định là lựa chọn ưu tiên cho giai đoạn hoàn tất cùi răng.

Lưu ý về mũi khoan:

• Mũi khoan kim cương cần được làm sạch bằng đá mài chuyên dụng thay vì sóng siêu âm để bảo vệ lớp phủ.
• Nên sử dụng mũi khoan có độ dài vừa phải để đảm bảo độ đồng tâm (tránh hiện tượng run-out gây rung và sinh nhiệt).
• Giai đoạn hoàn tất nên dùng mũi khoan vòng đỏ (kích thước hạt ~40 micron) để tạo độ nhám bề mặt phù hợp cho cement không dán dính.

Đặc điểm của răng trụ

Sự thành công của Vertiprep phụ thuộc vào việc thiết lập vùng lưu giữ và kháng lực hiệu quả, hay còn gọi là vùng Silness.

Hình 2.4. Vùng Silness: Diện tích bề mặt thành đứng đối diện hướng lực làm sút mão.

Các tiêu chuẩn kỹ thuật:

• Chiều cao cùi răng: Tối thiểu 4 mm. Đường hoàn tất dưới nướu trong Vertiprep là một lợi thế để gia tăng chiều cao này.
• Độ hội tụ (TOC): Lý tưởng là 6°, nhưng thực tế lâm sàng thường chấp nhận khoảng 15°.
• Tính song song: Sửa soạn đường hoàn tất dọc thực sự (mũi khoan kim cương hình tam giác/ngọn lửa) dễ tạo ra cùi răng hình nón. Do đó, cần "siết" lại ở vùng cổ để tạo độ nghiêng thành trục chính xác và đủ khoảng trống thẩm mỹ.

Đặc điểm của đường hoàn tất

Đường hoàn tất dọc (Vertical Finish Lines) bao gồm các dạng vát (chamfer) sâu hoặc sửa soạn kiểu nạo túi (curettage).

Ưu điểm của đường hoàn tất dọc trong Vertiprep:

• Độ khít sát: Cải thiện độ chính xác ở viền phục hình khi độ nghiêng thành trục lớn hơn 70°.
• Hiện tượng "Cement filtering": Trong quá trình gắn, cement thoát ra dễ dàng hơn so với đường hoàn tất ngang (bờ vai), giúp mão răng xuống sát vị trí hơn.
• Cô lập nướu: Đơn giản hơn và viền phục hình tạm dễ khít sát hơn.

Sửa soạn theo kiểu curettage và "overcontour"

Kỹ thuật mài sửa soạn trong khe nướu (Gengittage/Curettage) giúp làm láng bề mặt chân răng và loại bỏ mô nướu viêm bằng dụng cụ quay.

Giải đáp các lo ngại:

• Khoảng sinh học: Dù một phần bề mặt mài không được mão che phủ hoàn toàn, nhưng việc xử lý mặt chân răng này tương tự như kỹ thuật điều trị nha chu an toàn.
• Phá hủy bám dính: Cần thời gian lành thương 40 ngày sau khi mài để mô liên kết hồi phục trước khi lấy dấu sau cùng.
• Overcontour: Vertiprep thường tạo ra sự nhô nhẹ theo chiều đứng. Tuy nhiên, điều này tương tự như cấu trúc sinh lý tại đường nối men - cement (CEJ) và ít gây hại hơn so với "overhang" theo chiều ngang (gây tích tụ mảng bám).

Kỹ thuật mài sửa soạn

Quá trình sửa soạn nên được thực hiện như một bước "phay" chính xác.

Mài giảm chiều cao

Sử dụng mũi khoan hình thoi hoặc nón cụt để hạ mặt nhai (răng sau) hoặc rìa cắn (răng trước). Độ sâu mài được xác định dựa trên đường kính phần dày nhất của mũi khoan.

Tách kẽ

Dùng mũi khoan kim cương đầu nhọn (mosquito) di chuyển kiểu cưa để tách răng trụ khỏi răng kế cận, tránh làm tổn thương răng bên cạnh.

Mài các thành trục

Sử dụng mũi khoan ngọn lửa (flame bur) để loại bỏ độ lồi tối đa của thân răng. Thân mũi khoan phải song song với trục dài của răng.

Hình 2.16. Loại bỏ độ lồi mặt ngoài thân răng trước khi xâm nhập dưới nướu.

Mài xâm lấn khe nướu

Đặt mũi khoan nghiêng khoảng 20° so với trục dài của răng. Mũi khoan lấn vào khe nướu gần đến độ sâu thăm dò tối đa để nạo lớp biểu mô và làm láng mặt chân răng.

Hình 2.21. Độ nghiêng thích hợp trước khi đi vào khe nướu.

Đánh giá và hoàn tất

Sử dụng cây đo túi đặt áp sát mô nướu để đánh giá độ dày thành răng đã mài. Kiểm tra lại bằng khóa silicone. Sau đó, tinh chỉnh bằng mũi khoan vòng đỏ và chờ ít nhất 40 ngày cho mô mềm ổn định trước khi lấy dấu chính thức.

Hình 2.31. Mũi khoan có vạch đánh dấu giúp kiểm soát chính xác độ sâu xâm lấn khe nướu.

Nguồn: Bruna, E., & Fabianelli, A. (2016). Fixed prosthesis with vertical margin closure: A rational approach to clinical treatment and laboratory procedures. Edra.

Tự học RHM > Website: https://tuhocrhm.com/
Facebook: https://www.facebook.com/tuhocrhm
Instagram: https://www.instagram.com/tuhocrhm/