Lời mở đầu

Bác sĩ còn đáng sợ hơn cả bệnh tật. (Tục ngữ Pháp)

Cuốn sách này có thể sẽ khiến không ít bác sĩ phải phiền lòng, kể cả người đang điều trị cho bạn. Nếu điều đó xảy ra, bạn có lẽ cần cải thiện mối quan hệ với bác sĩ của mình, hoặc tìm một người mới.

Về cơ bản, có thể chia các bác sĩ thành hai nhóm:

Nhóm phổ biến nhất là những người đã quá an phận với vị trí của mình. Họ có thể đọc đôi chút để duy trì chứng chỉ đào tạo y khoa liên tục (CME), nhưng không thực sự đầu tư thời gian để nghiên cứu sâu rộng về y học. Họ sẵn sàng chấp nhận mọi hướng dẫn mới từ các hiệp hội y khoa hay cơ quan chính phủ mà không một chút đắn đo. Họ không bận tâm đến việc ai đã tài trợ cho nghiên cứu về một loại thuốc mới. Điều họ muốn là hành nghề một cách nhàn hạ nhất có thể. Trong mối quan hệ với bệnh nhân, họ tự xem mình là người có quyền quyết định. Họ tin rằng mình nắm giữ mọi kiến thức quan trọng, còn bệnh nhân chỉ nên kính cẩn lắng nghe mà không được phép chất vấn. Khi một bệnh nhân gợi ý về một phương pháp điều trị mới, kiểu bác sĩ này sẽ trở nên lúng túng, mất kiên nhẫn, hoặc thậm chí tức giận. Họ sẽ xem nhẹ hoặc thẳng thừng gạt đi khi bệnh nhân mang thông tin tìm hiểu được trên Internet đến để thảo luận. Nhóm bác sĩ này chắc chắn sẽ không thích cuốn sách này.

Nhưng vẫn còn một nhóm bác sĩ khác. Đây là những người ham học hỏi và xem việc học là một hành trình trọn đời. Họ đọc rất nhiều, không chỉ đào sâu trong chuyên ngành của mình mà còn cập nhật những phát hiện ở các lĩnh vực khác. Họ luôn cởi mở cân nhắc các phương pháp điều trị mới song song với những phương pháp truyền thống. Kiểu bác sĩ này sẽ rất ấn tượng khi bệnh nhân chủ động tìm hiểu về triệu chứng của bản thân và mang những thông tin đó đến phòng khám. Họ xem mình là một người đồng hành am tường cùng bệnh nhân trên con đường chăm sóc sức khỏe, chứ không phải một nhà độc tài. Nhóm bác sĩ này có lẽ sẽ yêu thích cuốn sách này.

Cuốn sách này không phải là lời khuyên y tế

Cuốn sách này được viết ra nhằm mục đích gợi mở tư duy cho cả bác sĩ và bệnh nhân. Tôi muốn bạn, với tư cách là bệnh nhân, hãy nhìn nhận lại sức khỏe và bất kỳ tình trạng bệnh lý nào của mình. Liệu bạn đã nỗ lực hết mình để tối ưu hóa sức khỏe chưa? Liệu lời khuyên bạn nhận được từ bác sĩ có phải là tốt nhất? Tôi muốn khuyến khích bạn đọc, nghiên cứu và suy ngẫm về sức khỏe của chính mình. Mục đích của cuốn sách này là để thôi thúc bạn hành động, nhưng nó không phải là lời khuyên y tế.

Bạn không nên tự ý ngưng hoặc thay đổi bất kỳ loại thuốc nào chỉ dựa trên những gì đọc được trong sách. Mọi thay đổi cần được thảo luận kỹ lưỡng với bác sĩ. Nếu bạn không còn tin tưởng bác sĩ hiện tại, hãy tìm một người mới.

Khi viết về sức khỏe và y học, đặc biệt với tư cách là bác sĩ, người viết phải rất cẩn trọng để không đưa ra “lời khuyên y tế” (medical advice). Lời khuyên y tế là thông tin bạn nhận được trong khuôn khổ mối quan hệ bác sĩ – bệnh nhân, chứ không phải từ sách vở hay trang web. Hãy dùng thông tin trong sách này để trở thành một người am hiểu sâu sắc về sức khỏe và bệnh trạng của chính bạn.

Cách sử dụng cuốn sách

Bạn không nhất thiết phải đọc cuốn sách này một cách tuần tự từ đầu đến cuối. Bạn hoàn toàn có thể lướt qua hoặc chỉ đọc những chương liên quan trực tiếp đến tình hình sức khỏe của mình. Đừng ngần ngại gạch chân, đánh dấu, và ghi chú trực tiếp lên sách.

Các y văn được trích dẫn ở đâu?

Mục tiêu sau cùng của cuốn sách này là khuyến khích bạn tự mình tư duy. Để làm chủ sức khỏe của mình, bạn cần học cách tự nghiên cứu các chủ đề liên quan. Chính vì lý do này, và cũng để cuốn sách không quá đồ sộ, tôi đã quyết định không đưa vào các chú thích hay danh mục tài liệu tham khảo.

Tôi không bán bất kỳ sản phẩm nào, do đó, tôi không có động cơ tài chính để thuyết phục bạn một cách thiếu trung thực. Bạn có thể dùng DuckDuckGo, Bing, hoặc Google để tra cứu bất kỳ chủ đề sức khỏe nào. Khi bạn muốn tìm hiểu sâu hơn về các nghiên cứu y khoa, hãy truy cập trang PubMed.gov, nhập từ khóa và bạn sẽ tìm thấy gần như mọi bài báo nghiên cứu trên khắp thế giới.

Cách sử dụng đại từ nhân xưng

Tiếng Anh có một hạn chế so với nhiều ngôn ngữ khác khi thường phải dùng cấu trúc dài dòng “he or she” (anh ấy hoặc cô ấy). Để cuốn sách dễ đọc hơn, tôi và vợ đã tung đồng xu và quyết định dùng bộ đại từ “he/his” (anh ấy/của anh ấy) xuyên suốt cuốn sách này.

Sử dụng từ “bác sĩ”

Để nội dung được trình bày một cách đơn giản, tôi dùng từ “bác sĩ” để chỉ chung tất cả những người hành nghề chăm sóc sức khỏe, bao gồm y tá, trợ lý bác sĩ, và nữ hộ sinh. Bất kỳ ai trong số họ cũng có thể nói dối bạn về y khoa, nhưng cũng có thể đưa sức khỏe của bạn lên một tầm cao mới.

Hãy tin vào Chúa, đừng tin bác sĩ của bạn

Bất chấp việc được các bác sĩ điều trị, truyền máu và cho uống thuốc, ông vẫn bình phục. (Leo Tolstoy, CHIẾN TRANH VÀ HÒA BÌNH)

Bạn có một mối quan hệ tốt với bác sĩ của mình không? Nếu câu trả lời là không, bạn nên đọc tiếp. Nếu có, bạn lại càng nên đọc tiếp, vì những gì bạn sắp khám phá có thể giúp củng cố mối quan hệ đó thêm bền chặt.

Tôi tin rằng bác sĩ của bạn là một người tốt bụng và tận tâm. Tuy nhiên, ông ấy không phải siêu nhân, và chắc chắn không phải là Chúa. Để có được vị trí như ngày hôm nay, bác sĩ của bạn chắc chắn đã từng là một người thông minh và ham học hỏi. Đã có một thời, bác sĩ của bạn là một sinh viên tràn đầy năng lượng, khao khát kiến thức, sẵn sàng thử nghiệm những điều mới.

Vậy điều gì đã xảy ra với con người đó? Làm thế nào mà một cá nhân thông minh, ham học hỏi lại biến thành một người mắc kẹt trong lối mòn, buồn chán, kiệt sức và chỉ có thể dành cho bạn vài phút thăm khám ngắn ngủi?

Tôi đã theo học trường y cùng 175 sinh viên khác. Phần lớn chúng tôi vượt qua mọi rào cản để vào trường y vì một khát khao được trở thành một phần quan trọng trong cuộc đời bệnh nhân, được làm những điều vĩ đại và giúp đỡ mọi người.

Bạn có thể mang kiến thức đến cho một bác sĩ, nhưng không thể bắt họ tư duy.

Vấn đề của sinh viên y khoa là họ không thực sự hiểu được ý nghĩa và thực tế hàng ngày của nghề này sau khi tốt nghiệp. Nhiều bác sĩ, khi đi đến cuối hành trình, lại cảm thấy chán nản và vỡ mộng. Nhưng các khoản nợ sinh viên vẫn còn đó. Rất ít bác sĩ dám từ bỏ khoản đầu tư của mình, ngay cả khi họ nhận ra mình cảm thấy khổ sở. Kết quả là, bạn thường thấy một vị bác sĩ chán nản đang làm một công việc mà anh ta không yêu thích, và không có động lực để làm tốt nhất có thể.

Thực tế hàng ngày của một bác sĩ là có quá nhiều giấy tờ cần xử lý, quy định phải tuân theo, nhân viên phải quản lý, và một gia đình ở nhà. Gánh nặng đó có thể đè bẹp cả những bộ óc thông minh nhất. Vì vậy, kỳ vọng ông ấy phải theo kịp mọi nghiên cứu mới nhất và có tư duy độc lập về tình trạng của bạn đôi khi là một đòi hỏi quá sức.

Tất cả những áp lực này có thể làm tê liệt tâm trí. Vậy, một bệnh nhân (là bạn) phải làm gì? Hãy đánh thức bác sĩ của bạn! Tự bản thân ông ấy có thể không muốn đọc và nghiên cứu. Tuy nhiên, nếu bạn yêu cầu một cách khéo léo và tôn trọng, rất có thể ông ấy sẽ làm.

Tôi hiểu bạn đang nghĩ gì. Rằng bạn không có nhiệm vụ phải “nịnh” hay thuyết phục bác sĩ nỗ lực hơn. Suy nghĩ đó hoàn toàn đúng. Tuy nhiên, đó vẫn là vấn đề của bạn. Bạn chỉ có một cuộc đời và một cơ thể để sống. Nếu bạn chịu trách nhiệm về phương pháp điều trị của mình, bạn có thể tránh được nhiều năm đau khổ và bệnh tật.

Lời nói dối y khoa nguy hiểm và tai hại nhất chính là: bác sĩ của bạn biết mọi thứ cần biết về sức khỏe của bạn và y học nói chung. Nhưng với tư cách là bệnh nhân, bạn không thể để mình bị lừa dối. Bác sĩ của bạn chỉ giỏi bằng kiến thức mà ông ấy có, và bằng nỗ lực mà ông ấy bỏ ra để cập nhật thông tin mới.

Để tận dụng tối đa cuốn sách này, bạn cần nhận ra một vài sự thật đơn giản nhưng quan trọng sau:

1. Bạn chỉ có một cuộc đời. Mọi quyết định bạn đưa ra về sức khỏe của mình đều tác động sâu sắc đến cuộc sống của bạn. Sự tin tưởng mù quáng vào bác sĩ không mang lại cho bạn đặc ân nào. Nếu bác sĩ đưa ra lời khuyên tồi và bạn làm theo, chính bạn sẽ gánh hậu quả.
2. Bác sĩ của bạn là con người. Ông ấy cũng có những điểm yếu và sai lầm. Dù vậy, bạn vẫn nên yêu cầu ông ấy một tiêu chuẩn cao hơn bằng cách xây dựng mối quan hệ đối tác.
3. Mối quan hệ Bác sĩ-Bệnh nhân phải là quan hệ đối tác. Bạn có quyền mong đợi ông ấy không đưa ra lời khuyên lỗi thời, hay kê thuốc chỉ vì quảng cáo từ các hãng dược lớn (Big Pharma). Hãy luôn tin vào trực giác của mình.
4. Các nghiên cứu không bao giờ nói lên toàn bộ câu chuyện. Nghiên cứu y khoa tốn hàng tỷ đô la và thường được chính phủ hoặc các công ty dược phẩm lớn tài trợ. Sự khách quan hiếm khi tồn tại tuyệt đối.
5. Không ai có thể theo kịp tất cả các nghiên cứu. Lượng nghiên cứu y khoa được công bố hiện nay là khổng lồ.
6. Cuốn sách này không phải là một bản cáo trạng. Mục tiêu của tôi là chỉ ra những vấn đề có thể khắc phục trong tư duy của bác sĩ. Đây là hồi chuông cảnh tỉnh cho cả bác sĩ và bệnh nhân.

Gửi các bệnh nhân: Đây là cuộc sống duy nhất của bạn. Hãy ngừng lười biếng về tinh thần lẫn thể chất. Hãy suy nghĩ, nghiên cứu, và đặt câu hỏi cho bác sĩ. Đừng bao giờ giao phó một thứ quý giá như sức khỏe của mình vào tay một người duy nhất, ngay cả khi đó là bác sĩ của bạn.

Nguồn: Berry, K. D. (2019). Lies my doctor told me: Medical myths that can harm your health. Victory Belt Publishing Inc.

Tự học RHM > Website: https://tuhocrhm.com/
Facebook: https://www.facebook.com/tuhocrhm
Instagram: https://www.instagram.com/tuhocrhm/