Chương 2: Chuyện Gì Đang Diễn Ra Thế?

“Đời người ngắn ngủi, học nghề lại dài lâu.” (HIPPOCRATES)

Tôi là ai? Tôi là một bác sĩ có chứng chỉ hành nghề, mới đây được vinh danh là Nghiên cứu viên của Viện Hàn lâm Y khoa Gia đình Hoa Kỳ – một thành tựu đáng tự hào đối với một bác sĩ gia đình. Tôi đã hành nghề tại một thị trấn nhỏ miền Nam hơn mười năm qua, và trong quá trình đó, ngày càng nhận rõ những khiếm khuyết của y học hiện đại. Nếu bạn gãy chân hay vỡ ruột thừa, y học hiện đại chính là cứu tinh bạn cần. Nhưng nếu bạn tương đối khỏe mạnh và muốn tối ưu hóa sức khỏe, phòng ngừa bệnh tật, thì nền y học này chắc chắn sẽ làm bạn thất vọng.

Chưa bao giờ tôi muốn trở thành một phần của vấn đề, nhưng nhìn lại, rõ ràng tôi đã là một phần của nó. Tôi được trả lương cao để làm gương xấu và đưa ra lời khuyên tồi cho bệnh nhân. Tôi bắt đầu hành nghề khi còn trẻ, gầy gò và sức khỏe tuyệt vời. Nhưng theo năm tháng, chế độ ăn của tôi trở nên tồi tệ hơn và tôi vận động ít đi vì quá bận rộn. Vài năm sau khi khởi nghiệp, tôi làm xét nghiệm và sốc nặng khi phát hiện mình mắc bệnh tiểu đường. Tôi nhận ra sự vừa buồn cười vừa đáng xấu hổ khi hàng ngày khuyên bệnh nhân giảm cân, trong khi bụng mình cứ như sắp chuyển dạ.

Sự thức tỉnh của tôi là một hành trình kéo dài nhiều năm. Lần đầu tiên, tôi vận dụng khuynh hướng và khả năng tự nhiên là đặt câu hỏi cho mọi thứ, không chấp nhận các nghiên cứu y khoa một cách mù quáng. Tôi lục tung các thùng chứa đầy ghi chép thời trường y, lôi ra mọi thứ đã được dạy về dinh dưỡng và xem xét lại.

Bệnh nhân có quyền kỳ vọng bác sĩ của mình trung thực về mặt trí tuệ. Tất cả những gì chúng tôi được dạy về dinh dưỡng trong suốt bốn năm trường y chỉ vừa đầy một bàn tay. Bài học mà chúng tôi rút ra là dường như ăn nhiều “mì ống nguyên cám” sẽ tốt cho người tiểu đường. Nhìn chiếc bụng béo của mình trong gương, tôi nhận ra ăn nhiều mì ống nguyên cám chẳng có tác dụng gì.

Tôi bắt tay nghiên cứu về dinh dưỡng. Tôi nhanh chóng nhận ra hầu hết các tạp chí dinh dưỡng được tài trợ bởi các tập đoàn thực phẩm lớn (“big food”) và cung cấp rất ít thông tin hữu ích. Tôi xem xét Chế độ ăn Atkins, dù ở trường y chúng tôi được dạy rằng chế độ này có thể gây hại thận. Khi xem xét kỹ lưỡng toàn bộ nghiên cứu – không chỉ phần kết luận – tôi nhận ra các kết luận đó không hề được hỗ trợ bởi những phát hiện thực tế. Hóa ra, kết luận nghiên cứu thường bị ảnh hưởng bởi mong muốn của các tập đoàn dược phẩm hay thực phẩm lớn tài trợ.

Tôi tự mình thử nghiệm Chế độ ăn Atkins, giảm được 20 pound trong hai tháng và chức năng thận còn tốt hơn trước! Sau đó, tôi tìm thấy cuốn sách The Primal Blueprint của Mark Sisson. Chế độ ăn này hướng tới bắt chước chế độ ăn nguyên thủy (Primal) hay chế độ ăn Paleo, giống như tổ tiên chúng ta đã ăn cách đây hàng ngàn năm. Đây là lập luận đã thuyết phục tôi: Trong hàng ngàn năm, DNA của chúng ta tồn tại trên hành tinh này khi ăn những thứ nhất định. Chỉ khi ngũ cốc, đường và các loại tinh bột khác chiếm phần lớn khẩu phần ăn hàng ngày, chúng ta mới bắt đầu béo phì và ốm yếu.

Tôi giảm thêm 20 pound nữa và bắt đầu tìm lại niềm vui. Gần như việc thay đổi chế độ ăn cũng đã thay đổi tâm trạng, thái độ và quan điểm của tôi. Khi tìm thấy điều gì đó hiệu quả và an toàn, tôi sẽ chia sẻ với bệnh nhân của mình. Vì vậy, các bác sĩ có thể thức tỉnh và bước ra khỏi chiếc hộp nhỏ bé của mình nếu họ cố gắng.

Những Quy Luật Bản Năng Con Người Áp Dụng Cho Bác Sĩ Của Bạn

Bác sĩ là con người, và vì thế, họ cũng dễ mắc phải những sai lầm trong suy nghĩ.

Khi công cụ duy nhất bạn có là cái búa, mọi thứ đều trông giống cái đinh: Nếu một thợ mộc chỉ có búa, anh ta sẽ nghĩ đến việc đóng đinh. Tương tự, nếu một bệnh nhân tiểu đường béo phì đến gặp bác sĩ gia đình, họ có thể được khuyên ăn ít chất béo, nhiều ngũ cốc và tập thể dục, kèm theo thuốc. Bác sĩ phẫu thuật sẽ khuyên phẫu thuật cắt dạ dày. Bác sĩ nội tiết sẽ kê máy bơm insulin. Họ chỉ sử dụng những công cụ họ hiện biết và tin tưởng, thay vì tìm kiếm những công cụ mới hiệu quả hơn.

Khi thu nhập của bạn phụ thuộc vào việc tin vào điều gì đó, bạn có xu hướng tin vào điều đó: Bác sĩ gia đình sẽ không bao giờ gặp rắc rối với hội đồng y khoa nếu khuyên bạn ăn ít calo, ít chất béo và tập thể dục nhiều hơn, dù lời khuyên này hầu như không bao giờ hiệu quả. Thu nhập và tương lai nghề nghiệp của anh ta hoàn toàn an toàn khi lặp lại sự ngu ngốc này hàng ngày. Nếu một bác sĩ tìm ra phương pháp chữa khỏi hoàn toàn bệnh béo phì và tiểu đường rồi quảng cáo nó, ông ta có thể bị hội đồng y khoa đe dọa thu hồi giấy phép.

Con người luôn tìm kiếm lối tắt: Một lối tắt tiết kiệm thời gian mà các bác sĩ thường làm là chỉ đọc phần kết luận của nghiên cứu y khoa, thay vì toàn bộ bài báo. Kết luận thường không thực sự phản ánh những gì kết quả nghiên cứu tiết lộ. Một lối tắt khác là gom tất cả bệnh nhân vào các nhóm và kê đơn rập khuôn.

Sự liên kết dường như ngụ ý nguyên nhân: Chỉ vì hai thứ có liên quan với nhau không có nghĩa là một thứ gây ra thứ kia. Các nghiên cứu đã chỉ ra mức cholesterol HDL cao có liên quan đến nguy cơ đau tim thấp hơn. Nhưng việc cho ai đó uống thuốc để tăng HDL không làm giảm nguy cơ đau tim của họ.

Khi một điều gì đó nghe có vẻ đúng, chúng ta thường bắt đầu tin rằng nó là đúng: Khi một lời nói dối y khoa nghe có vẻ đúng và được lặp lại đủ thường xuyên, các chuyên gia bắt đầu tin và lặp lại nó.

Một lời nói dối vẫn tiếp tục vang vọng khắp xã hội, ngay cả sau khi nó đã được chứng minh là sai: Khi các nhà nghiên cứu nhận ra những gì họ công bố là sai, họ không xin lỗi. Họ chỉ ngừng nói điều đó. Lời nói dối vẫn tiếp tục vang vọng, đôi khi trong nhiều thập kỷ, tiếp tục gây hại cho bệnh nhân. Ví dụ: lời nói dối rằng bơ hay trứng không tốt cho sức khỏe.

Nếu một thứ ít tệ hơn, thì nó phải tốt: Lập luận rằng thực phẩm từ lúa mì nguyên cám tốt hơn lúa mì đã qua chế biến là một ví dụ. Thực chất, lúa mì nguyên cám chỉ ít tệ hơn. Ít tệ hơn không có nghĩa là tốt.

Việc lặp lại một lời nói dối một cách vô thức khiến mọi người tin vào nó: Khi bác sĩ lặp lại những lời nói dối y khoa, mọi người sẽ bị tổn thương. Bệnh nhân không đáng nhận một câu trả lời đóng khung thiếu suy nghĩ có thể đúng hoặc không.

Chương 3: Giải Mã Hiểu Lầm Về Chất Béo

Lời Nói Dối: Ăn chất béo, đặc biệt là chất béo bão hòa, sẽ dẫn đến cholesterol cao, béo phì và bệnh tim.

Tại Sao Bạn Nên Cẩn Trọng: Nếu chất béo thực sự dẫn đến bệnh tim, chúng ta phải tránh nó. Nhưng nếu thực phẩm này bị buộc tội oan, liệu bạn có muốn thưởng thức nó tự nhiên?

Hỗ Trợ Cho Lời Nói Dối: Các chuyên gia và cơ quan chính phủ không ngừng lặp lại lời nói dối này. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu quy mô lớn đã chỉ ra rằng không hề có mối liên hệ nào giữa việc tiêu thụ chất béo và nguy cơ gia tăng các cơn đau tim hay đột quỵ.

Lẽ Thường: Tổ tiên săn bắn-hái lượm của chúng ta không tránh chất béo, họ tích cực tìm kiếm nó. DNA của chúng ta được thiết kế để tiêu thụ chất béo, protein và rau xanh. Việc phớt lờ DNA dẫn đến béo phì và bệnh tật. Hãy nhìn sang nông trại: để vỗ béo bò hoặc lợn, nông dân cho chúng ăn tinh bột và carbohydrate (ngô và ngũ cốc), chứ không cho ăn chất béo.

Nghiên Cứu: Lời nói dối này bắt nguồn từ nghiên cứu “Seven Countries Study” của Tiến sĩ Ancel Keys. Ông đã thao túng dữ liệu, chỉ công bố dữ liệu từ 7 quốc gia ủng hộ lý thuyết của mình và loại bỏ 15 quốc gia khác cho thấy chất béo không gây bệnh tim.

Thông Điệp Chính: Bác sĩ đang đưa ra lời khuyên sai lầm khi bảo bạn cắt giảm chất béo bão hòa. Não bộ và hệ thần kinh của bạn chủ yếu được tạo thành từ chất béo và cholesterol. Ăn chất béo sẽ không khiến bạn béo, chính đường và tinh bột mới là thủ phạm. Nếu bác sĩ bảo bạn rằng chìa khóa để giảm cân là ăn ít chất béo, hãy tìm một bác sĩ khác.

Làm Như Tôi Làm: Tôi ăn nhiều chất béo trong chế độ ăn của mình. Cơ thể tôi hoạt động tốt hơn nhiều khi dùng chất béo làm nhiên liệu.

Chương 4: Xương Của Bạn Xứng Đáng Được Tốt Hơn

Lời Nói Dối: Uống sữa rất tốt cho bạn và giúp xương chắc khỏe.

Tại Sao Bạn Nên Cẩn Trọng: Nếu sữa không tốt, thậm chí có hại cho xương như một số nghiên cứu chỉ ra, thì bạn nên tránh xa.

Hỗ Trợ Cho Lời Nói Dối: Ngành công nghiệp sữa tỷ đô chi hàng triệu cho quảng cáo để đánh lừa bạn rằng sữa tốt cho sức khỏe, trong khi không có nghiên cứu nào chứng minh uống sữa giúp xương chắc khỏe hơn.

Lẽ Thường: Sữa được thiết kế để giúp con non của loài đó phát triển nhanh chóng. Sữa bò lý tưởng cho bê con, nhưng không phải thức ăn tuyệt vời cho con người. Con người là loài duy nhất uống sữa khi trưởng thành và uống sữa của loài khác.

Nghiên Cứu: Nghiên cứu cho thấy các quốc gia tiêu thụ nhiều sữa nhất thực sự có tỷ lệ loãng xương và gãy xương hông cao nhất. Chỉ khoảng một phần ba canxi trong sữa được cơ thể người hấp thụ. Rau lá xanh là nguồn canxi tốt hơn nhiều và không chứa đường hay protein gây viêm.

Điều Cần Nhớ: Những người có xương chắc khỏe nhất thế giới không uống sữa. Sữa tách béo là thức uống chứa nhiều đường và protein gây viêm, giúp bạn tăng cân nhanh nhất. Thủ phạm thực sự trong sữa không phải chất béo, mà là đường và protein gây viêm (casein và váng sữa).

Làm Như Tôi Làm: Uống sữa là chuyện quá khứ với tôi. Cân nặng, gàu, dị ứng và trào ngược axit của tôi đã biến mất kể từ khi tôi tránh sữa.

Chương 5: Cholesterol Có Thực Sự Là Kẻ Thù Của Bạn?

Lời Nói Dối: Nồng độ cholesterol cao trong máu rất nguy hiểm và làm tăng nguy cơ đau tim. Bạn nên ăn ít chất béo bão hòa và uống thuốc hạ cholesterol.

Hỗ Trợ Cho Lời Nói Dối: Hàng tỷ đô la đã được dùng để thuyết phục mọi người dùng thuốc hạ cholesterol hàng ngày. Mức cholesterol được coi là bình thường đã liên tục bị hạ thấp để bán được nhiều thuốc hơn.

Lẽ Thường: Cholesterol là chất thiết yếu cho sự sống. Màng tế bào, não bộ, Vitamin D và hormone sinh dục đều cần cholesterol để hoạt động.

Nghiên Cứu: Lời nói dối này cũng bắt nguồn từ dữ liệu gian lận của Tiến sĩ Ancel Keys. Đến năm 2015, Báo cáo của Ủy ban Hướng dẫn Chế độ ăn uống USDA đã thừa nhận: "Cholesterol không phải là chất dinh dưỡng đáng lo ngại khi tiêu thụ quá mức." Một nghiên cứu của Nhật Bản (2015) còn phát hiện mức cholesterol cao bảo vệ cơ thể và mức cholesterol cực thấp liên quan đến nguy cơ tử vong cao hơn.

Điều Cần Lưu Ý: Phải mất hơn 50 năm để tạp chí Time lật ngược bài báo năm 1961 và đưa bơ lên trang bìa (2014), thừa nhận rằng chất béo và cholesterol không gây bệnh tim. Nhiều bác sĩ vẫn ngần ngại ngừng kê thuốc statin (hạ cholesterol) vì sợ bị kiện, dù biết nó không thực sự bảo vệ bệnh nhân khỏi đau tim và có thể gây đau nhức cơ.

Làm Như Tôi Làm: Tôi không bao giờ nghĩ đến hàm lượng cholesterol trong thực phẩm. Tôi ăn như tổ tiên tôi và để cơ thể tự lo liệu.

Nguồn: Berry, K. D. (2019). Lies my doctor told me: Medical myths that can harm your health. Victory Belt Publishing Inc.

Tự học RHM > Website: https://tuhocrhm.com/
Facebook: https://www.facebook.com/tuhocrhm
Instagram: https://www.instagram.com/tuhocrhm/